การบริหารงานคลังและงบประมาณ
posted on 07 Oct 2009 10:44 by kipkea50การบริหารคลัง เป็นการศึกษาถึงหลักการวิธีการจัดหารายรับ(government revenue)
การใช้จ่ายของรัฐบาล (government expenditure)
หนี้ของรัฐบาลหรือหนี้สาธารณะ (government debt or public debt)
นโยบายการคลัง (fiscal policy)และการบริหารการคลัง (financial administration)
ซึ่งกิจกรรมทางเศรษฐกิจต่าง ๆ เหล่านี้เป็นกิจกรรมที่ส่งผลต่อ
การใช้ทรัพยากรภาวการณ์บริโภคและการผลิตของประชาชนอย่างรอบด้าน
http://st.mengrai.ac.th/users/doremon/19_AMORNRAT/1.htm
ความหมายของการคลัง
นโยบายการคลัง เป็นนโยบายทางด้านรายรับและรายจ่ายของรัฐบาล
รายรับของรัฐบาลได้มาจากการเก็บภาษีอากร เงินกู้และเงินคงคลัง
ส่วนรายจ่าย ได้แก่ การใช้จ่ายต่าง ๆ ของรัฐในแต่ละปี
รัฐบาลจะประมาณการ รายรับและรายจ่ายของปีต่อไป ไว้ล่วงหน้า
เรียกว่า งบประมาณประจำปีนโยบายการเงิน เป็นนโยบายในการควบคุมปริมาณเงินให้มีความเหมาะสมตาม
ภาวะเศรษฐกิจเพื่อปรับการหมุนเวียนของปริมาณเงินในตลาดไม่ให้มากหรือน้อยเกินไป
ถ้าในขณะใดปริมาณเงินเพิ่มในอัตราเร็วกว่าการเพิ่มของสินค้าและบริการเป็นอย่างมาก
ก็จะเกิดภาวะเงินเฟ้อ ในทางตรงกันข้ามถ้าในขณะใด
ปริมาณเงินลดลงในอัตราเร็วกว่าการลดของสินค้า และบริการเป็นอย่างมาก
ก็จะเกิดภาวะเงินฝืด นอกจากนี้การเพิ่มหรือลดของปริมาณเงินยังมีผลกระทบต่ออัตราดอกเบี้ย
การลงทุน และการจ้างงาน ตลอดจนผลกระทบอื่นต่อระบบเศรษฐกิจ
การดำเนินนโยบายการเงินจึงต้องทำให้ปริมาณเงินและ
อัตราดอกเบี้ยเพิ่มขึ้นหรือลดลงตามภาวะเศรษฐกิจ
http://st.mengrai.ac.th/users/doremon/19_AMORNRAT/4.htm
นโยบายการคลัง/นโยบายการเงิน.
รายได้ของรัฐบาล หมายถึงรายได้ที่นำส่งคลังในแต่ละปีงบประมาณประกอบด้วย
รายได้จากภาษีอากร รายได้จากการขายสิ่งของและบริการ
รายได้จากรัฐพาณิชย์ และรายได้อื่น ๆ ซึ่งถ้าพิจารณาตามประมาณ
การรายรับประจำปีงบประมาณ 2542
ของรัฐบาลไทย จะพบว่า มีการจำแนกรายได้ตามประเภทของการจัดเก็บ
http://st.mengrai.ac.th/users/doremon/19_AMORNRAT/6.htm
รายได้ของรัฐบาล.
รายจ่ายของรัฐบาล เป็นรายการที่มีความสำคัญต่อระบบเศรษฐกิจ เ
นื่องจากเป็นรายจ่ายที่สามารถปรับเปลี่ยนให้สอดคล้องกับความต้องการ
และความเหมาะสมกับภาวะเศรษฐกิจที่เกิดขึ้น เช่น ในช่วงที่ภาวะเศรษฐกิจรุ่งเรือง
รัฐบาลอาจจะลดค่าใช้จ่ายลงเพื่อช่วยรักษาเสถียรภาพทางด้านราคาให้เกิดขึ้นในระบบเศรษฐกิจ
หรือช่วงที่ภาวะเศรษฐกิจตกต่ำรัฐบาลอาจจะต้องใช้จ่าย
เพิ่มขึ้นเพื่อกระตุ้นให้เศรษฐกิจฟื้นตัว เป็นต้น นอกจากนี้
รายจ่ายของรัฐบาลยังช่วยในการจัดสรรรายได้ไปสู่กลุ่มบุคคลต่าง ๆ
ซึ่งเป็นไปตามเป้าหมายในการกระจายรายได้อีกด้วย
http://st.mengrai.ac.th/users/doremon/19_AMORNRAT/7.htm
รายจ่ายของรัฐบาลและการจำแนกรายจ่าย
งบประมาณของรัฐบาล
งบประมาณ (Budget) หมายถึง การแสดงรายการรับและรายการจ่ายทั้งหมดที่ เกิดขึ้นในช่วงเวลาใดเวลาหนึ่ง ซึ่งโดยพื้นฐานแล้วรายรับจะเกิดจากการเก็บภาษีและการกู้ยืม ส่วนรายจ่ายจะประกอบด้วย การซื้อสินค้าและบริการขั้นสุดท้ายต่าง ๆ ในตลาดผลผลิต และ การใช้จ่ายในรูปเงินโอน เช่น เงินที่เกี่ยวกับการสงเคราะห์สังคมต่าง ๆ เป็นต้น
สำหรับการจัดทำงบประมาณของรัฐบาลในแต่ละปีอาจจำแนกได้เป็น 3 ลักษณะ คือ
1. งบประมาณเกินดุล (Surplus Budget) หมายถึง การจัดทำงบประมาณในลักษณะที่มีการกำหนดให้รายรับสูงกว่ารายจ่าย ซึ่งจะเกิดขึ้นในกรณีที่รัฐบาลเห็นว่า ระบบเศรษฐกิจมีการขยายตัวสูงและอาจจะมีปัญหาราคาสินค้าโดยทั่วไปเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ รัฐบาลจึงจำเป็นต้องลดการใช้จ่าย เพื่อเป็นการลดความสามารถในการใช้จ่ายของภาคครัวเรือน และภาคธุรกิจ เป็นต้น
2. งบประมาณสมดุล (Balanced Budget) หมายถึง การจัดทำงบประมาณ ในลักษณะที่มีการกำหนดให้รายรับเท่ากับรายจ่าย ซึ่งจะเกิดขึ้นในกรณีที่รัฐบาลเห็นว่าไม่มีความจำเป็นที่จะต้องปรับค่าใช้จ่ายรวมของระบบเศรษฐกิจให้เพิ่มขึ้นหรือลดลง โดยจะปล่อยให้ ผลิตภัณฑ์ประชาชาติขึ้นอยู่กับระดับการใช้จ่ายของภาคเศรษฐกิจอื่น เช่น ภาคครัวเรือน และภาคธุรกิจ และในกรณีที่มีปัญหาทางเศรษฐกิจบางประการเกิดขึ้นก็อาจจะเลือกใช้นโยบาย การเงินแทน
3. งบประมาณขาดดุล (Deficit Budget) หมายถึง การจัดทำงบประมาณในลักษณะที่มีการกำหนดให้รายรับน้อยกว่ารายจ่าย และรัฐบาลจะต้องมีการกู้เงินเพื่อชดเชยการขาดดุลนั้น จะเกิดขึ้นในกรณีที่รัฐบาลเห็นว่าระบบเศรษฐกิจมีการชะลอตัวลง จึงต้องกระตุ้นให้มีการจ้างงาน การผลิตสินค้าและบริการเพิ่มสูงขึ้น ซึ่งการจัดงบประมาณขาดดุลจะเป็นการอัดฉีดเงินเข้าไปในระบบเศรษฐกิจให้มากขึ้นและในขณะเดียวกันก็จะเก็บภาษีให้ต่ำกว่ารายจ่ายที่เกิดขึ้น เพื่อเป็นการเพิ่มความสามารถในการใช้จ่ายของภาคเศรษฐกิจอื่น ๆ เช่น ภาคครัวเรือน และ ภาคธุรกิจ เป็นต้น เพื่อให้ระดับค่าใช้จ่ายในระบบเศรษฐกิจสูงขึ้นโดยในที่นี้ อาจจะแสดงโครงสร้าง งบประมาณของประเทศไทยได้ ดังตารางที่ 7.1
ตารางที่ 7.1 แสดงโครงสร้างงบประมาณ ประจำปีงบประมาณ 2542 ของประเทศไทย
|
โครงสร้างงบประมาณ |
จำนวน (ล้านบาท) |
เพิ่ม/ลด (ร้อยละจากปีก่อน) |
| 1. วงเงินงบประมาณรายจ่าย
(สัดส่วนต่อ GDP) - รายจ่ายประจำ (สัดส่วนต่องบประมาณ) - รายจ่ายลงทุน (สัดส่วนต่องบประมาณ) - รายจ่ายชำระคืนต้นเงินกู้ (สัดส่วนต่องบประมาณ) 2. รายรับ (สัดส่วนต่อ GDP)
3. ผลิตภัณฑ์ประชาชาติเบื้องต้น (GDP) |
825,000.00 14.80 587,012.80 71.20 232,637.00 28.20 5,350.20 0.60 825,000.00 14.80 800,000.00 25,000.00 5,583,000.00 |
3.10
14.60
-9.30
-82.90
5.50 |
ที่มา : สำนักงบประมาณ, กระทรวงการคลังและสำนักคณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม แห่งชาติ
ระบบเศรษฐกิจเกี่ยวข้องกับรัฐบาล
แหล่งที่มา http://lpn.nfe.go.th/web_lpn8/unit2.htm
